فحل شدن گربه یا دوره استروس، بخشی از چرخه تولیدمثل گربه ماده است که در آن حیوان از نظر جنسی پذیرای جفتگیری میشود. این دوره با تغییرات هورمونی همراه بوده و معمولاً رفتار گربه را به شکل محسوسی تغییر میدهد.
جالب است بدانید نخستین دوره فحلی معمولاً نزدیک زمان بلوغ جنسی و بهطور متوسط حدود ۶ ماهگی رخ میدهد، اما سن شروع میتواند تحت تأثیر نژاد، فصل و شرایط نوری تغییر کند.
در این مطلب از مجلهی پت شاپ پت و ما تصمیم داریم در مورد فحلی گربه صحبت کنیم و اطلاعاتی را در این باره بیان کنیم. برای کسب اطلاعات بیشتر با ما همراه شوید.
علائم فحل شدن گربه ماده
گربههای ماده زمانی که فحل میشوند علائم مختلفی از خود نشان میدهند. از مهمترین علائم فحلی گربه ماده میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
افزایش صدا کردن و میومیو کردن
یکی از واضحترین علائم فحل شدن گربه ماده افزایش صدا کردن است. گربه ممکن است میومیوهای بلند، کشیده و مکرر داشته باشد که در ساعات شب بیشتر به چشم بیاید. هدف این صداها برقراری ارتباط با گربههای دیگر و اعلام آمادگی برای جفتگیری است. شدت صدا کردن در گربهها تفاوت دارد؛ بعضی گربهها تغییر صوتی بسیار محسوسی نشان میدهند و بعضی فقط کمی پرصداتر از حالت معمول میشوند.
افزایش محبت و توجهطلبی
گربه ماده در زمان فحلی ممکن است رفتار بسیار اجتماعیتری نشان دهد. مالیدن سر و بدن به صاحب، وسایل خانه، دیوار یا سایر اشیا بیشتر میشود و گربه مرتب برای دریافت توجه به سمت افراد میآید. این تغییر رفتار معمولاً ناگهانی ایجاد میشود و پس از پایان دوره فحلی کاهش پیدا میکند.
غلت زدن مکرر روی زمین
غلت زدن روی زمین از رفتارهای شناختهشده گربه ماده در دوره استروس است. گربه ممکن است بارها روی زمین غلت بزند، بدن خود را بکشد و سپس دوباره بلند شود. این رفتار معمولاً در کنار مالیدن بدن به اشیا و افزایش توجهطلبی دیده میشود. بنابراین زمانی که این رفتار بهصورت ناگهانی در یک گربه ماده بالغ ظاهر شود، میتواند یکی از نشانههای فحل شدن باشد.
بالا بردن قسمت عقب بدن
یکی از اختصاصیترین نشانههای فحل شدن گربه ماده تغییر وضعیت بدن هنگام لمس پشت یا نزدیک شدن گربه نر است. گربه قسمت عقب بدن خود را بالا میبرد، کمر را در وضعیت خاصی قرار میدهد و دم را به یک طرف منحرف میکند. این حالت را لوردوز مینامند و نشاندهنده پذیرش جفتگیری است. حرکت ریتمیک پاهای عقب نیز ممکن است همزمان با این وضعیت دیده شود.
افزایش مالیدن بدن به اشیا
در دوره فحلی، گربه ماده ممکن است بیش از گذشته سر، صورت و بدن خود را به افراد و وسایل محیط بمالد. گربهها از مواد شیمیایی و فرومونها برای برقراری ارتباط استفاده میکنند و این رفتار بخشی از ارتباط بویایی آنها محسوب میشود. افزایش مالیدن بدن زمانی اهمیت بیشتری دارد که همزمان با صدا کردن، غلت زدن و وضعیت مخصوص جفتگیری مشاهده شود.
بیقراری و افزایش فعالیت
تغییرات هورمونی دوره فحلی میتواند الگوی رفتاری گربه را تغییر دهد. گربه ممکن است بیشتر در خانه حرکت کند، مرتب جای خود را تغییر دهد یا آرام و قرار همیشگی را نداشته باشد. این بیقراری معمولاً با صدا کردن و افزایش توجهطلبی همراه میشود. اگر گربه بدون هیچ علامت دیگری ناگهان بیقرار شود، نباید این رفتار را صرفاً به فحلی نسبت داد؛ اما ترکیب چند علامت رفتاری احتمال فحلی را بیشتر میکند.
افزایش دفعات ادرار یا ادرارپاشی
برخی گربههای ماده هنگام فحلی دفعات ادرار خود را افزایش میدهند یا روی سطوح عمودی ادرارپاشی میکنند. ادرار گربه در این شرایط حاوی پیامهای بویایی است و میتواند وضعیت تولیدمثلی حیوان را به گربههای دیگر منتقل کند. ادرارپاشی در گربه ماده به اندازه گربه نر شایع نیست؛ بااینحال، مشاهده آن در کنار سایر علائم فحلی امکان دارد.
در این دوره، نظافت منظم خاک گربه اهمیت بیشتری پیدا میکند تا تغییرات رفتاری و الگوی دفع حیوان راحتتر بررسی شود
تلاش برای خروج از خانه
گربه ماده فحل ممکن است علاقه بیشتری به درها، پنجرهها و مسیرهای خروج نشان دهد. بوی گربه نر یا حضور آن در اطراف خانه میتواند این رفتار را تشدید کند. گربه ممکن است در زمان باز شدن در به سمت بیرون حرکت کند یا مدت بیشتری کنار پنجره بماند. این رفتار اهمیت زیادی دارد؛ چون گربه ماده در دوره فحلی میتواند آبستن شود.
حرکت ریتمیک پاهای عقب
حرکت دادن یا پنجه زدن پاهای عقب یکی دیگر از نشانههایی است که ممکن است هنگام قرار گرفتن گربه ماده در وضعیت پذیرش جفتگیری دیده شود. این حرکت معمولاً همراه با بالا بردن قسمت عقب بدن و کنار بردن دم اتفاق میافتد.
نبود خونریزی واژینال
خونریزی واژینال علامت معمول فحل شدن گربه ماده نیست. این موضوع یکی از تفاوتهای مهم چرخه تولیدمثل گربه با سگ ماده محسوب میشود. بنابراین صاحب گربه نباید برای تشخیص فحلی منتظر مشاهده خون باشد. تشخیص فحلی در گربه بیشتر بر اساس تغییرات رفتاری مانند صدا کردن، غلت زدن، توجهطلبی و وضعیت مخصوص بدن انجام میشود.
علائم فحل شدن گربه نر
از نظر علمی، گربه نر وارد دوره فحلی نمیشود. گربه نر پس از رسیدن به بلوغ جنسی، تحت تأثیر تستوسترون رفتارهای جنسی و قلمروطلبانه نشان میدهد. حضور یا بوی گربه ماده فحل میتواند این رفتارها را بیشتر کند. از مهمترین نشانههای آمادگی گربه نر برای جفتگیری میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
ادرارپاشی و علامتگذاری قلمرو
ادرارپاشی یکی از مهمترین رفتارهای مرتبط با بلوغ جنسی در گربه نر است. گربه معمولاً مقدار کمی ادرار را روی سطح عمودی میپاشد و همزمان دم خود را بالا نگه میدارد. این رفتار با ادرار کردن معمولی تفاوت دارد و بیشتر برای انتقال پیام بویایی و مشخص کردن محدوده قلمرو انجام میشود. حضور گربه ماده فحل در محیط میتواند دفعات این رفتار را افزایش دهد.
افزایش تمایل به خروج از خانه
گربه نر بالغ ممکن است برای پیدا کردن گربه ماده مسافت بیشتری از محیط خانه دور شود. بوی گربه ماده فحل میتواند رفتار جستوجوی جفت را تحریک کند و گربه را به سمت درها، پنجرهها یا محیط بیرون بکشاند. این رفتار در گربههای نر عقیمنشده بیشتر دیده میشود و میتواند با افزایش پرسهزنی همراه باشد.
افزایش صدا کردن
گربه نر ممکن است در پاسخ به حضور یا بوی گربه ماده فحل، صداهای بلند و مکرر ایجاد کند. شدت این رفتار به شرایط محیط و ویژگیهای فردی گربه بستگی دارد. اگر یک گربه نر بالغ ناگهان در نزدیکی در یا پنجره شروع به صدا کردن کند، وجود گربههای دیگر در اطراف خانه میتواند به عنوان یکی از عوامل تحریککننده در نظر گرفته شود.
افزایش قلمروطلبی
افزایش فعالیت هورمونهای جنسی میتواند رفتار قلمروطلبانه گربه نر را تقویت کند. گربه ممکن است بیشتر محیط را بررسی کند، نقاط مختلف را علامتگذاری کند یا نسبت به حضور گربههای نر دیگر واکنش شدیدتری نشان دهد. رقابت میان گربههای نر میتواند زمینه درگیری و رفتار تهاجمی را نیز افزایش دهد.
افزایش تمایل به جفتگیری
گربه نر بالغ در حضور مادهای که در دوره فحلی قرار دارد، رفتارهای جنسی بیشتری نشان میدهد. دنبال کردن ماده، بو کردن ناحیه تناسلی، تلاش برای نزدیک شدن و رفتارهای مربوط به جفتگیری از جمله این تغییرات هستند.
واکنش شدید به بوی گربه ماده
حس بویایی نقش مهمی در ارتباطات تولیدمثلی گربهها دارد. گربه نر میتواند از طریق بو و فرومونهای موجود در ادرار و ترشحات گربه ماده، وضعیت تولیدمثلی او را تشخیص دهد. به همین دلیل ممکن است حتی بدون تماس مستقیم با ماده، با شنیدن صدا یا دریافت بوی او رفتارهایی مانند صدا کردن، ادرارپاشی، بیقراری و تلاش برای خروج از خانه نشان دهد.
مطالعه بیشتر : بهترین روش تمیز کردن جای خواب گربه
گربه در سال چند بار فحل میشود؟
گربه ماده در گروه حیوانات چندفحلی فصلی قرار میگیرد؛ یعنی در فصل تولیدمثل میتواند چندین دوره فحلی داشته باشد. به همین دلیل نمیتوان برای همه گربهها تعداد مشخصی در سال تعیین کرد. در شرایط طبیعی، چرخهها بیشتر در فصلهای دارای روزهای طولانی اتفاق میافتند.
گربههای خانگی که ساعتهای زیادی در معرض نور مصنوعی قرار دارند، ممکن است چرخه فحلی را در بخش بیشتری از سال تجربه کنند و حتی در تمام طول سال دورههای فحلی داشته باشند.
فحل شدن گربه چقدر طول میکشد؟
مدت فحل شدن گربه معمولاً حدود ۷ روز است، اما این زمان در گربههای مختلف تفاوت دارد و میتواند از چند روز تا حدود سه هفته ادامه پیدا کند. اگر گربه ماده در این دوره جفتگیری نکند، معمولاً پس از پایان فحلی وارد یک فاصله کوتاه میشود و سپس دوباره علائم فحلی ظاهر میشوند. به همین دلیل، ممکن است صاحب گربه تصور کند فحلی حیوان هفتهها ادامه داشته است؛ در حالی که گربه چند دوره فحلی را با فاصله کوتاه تجربه کرده است.
فحل شدن گربه را چگونه مدیریت کنیم؟
اگر گربه شما در دوره فحل شدگی به سر میبرد، برای اینکه راحتتر از این بازه زمانی گذر کنید، توصیه میشود به نکات زیر توجه داشته باشید:
- محیط را آرام نگه دارید: در دوره فحلی، گربه ممکن است بیقرارتر، پرصدا و وابستهتر شود. کاهش سروصدا، رفتوآمد و تغییرات ناگهانی محیط میتواند به آرامتر شدن گربه کمک کند. برای سرگرم کردن گربه در این دوره میتوان از اسباببازیهای مناسب و وسایل تعاملی موجود در پت شاپ استفاده کرد.»
- گربه را در محیط امن نگه دارید: گربه ماده در دوره فحلی تمایل بیشتری به خروج از خانه و پیدا کردن جفت دارد. درها، پنجرهها و راههای خروج را بررسی کنید تا از فرار ناخواسته و جفتگیری جلوگیری شود. گربههای نر نیز ممکن است در این دوره به اطراف خانه جذب شوند.
- توجه و فعالیت مناسب فراهم کنید: بازیهای کوتاه، تعامل آرام و اسباببازیهای مورد علاقه میتوانند بخشی از بیقراری گربه را کاهش دهند. برنامه روزانه را تا حد امکان ثابت نگه دارید و گربه را مجبور به تعامل نکنید.
- محل استراحت راحتی فراهم کنید: یک فضای آرام و کمرفتوآمد برای استراحت گربه در نظر بگیرید. حفظ دمای مناسب و دسترسی آسان به آب، غذا و خاک گربه نیز به کاهش استرس کمک میکند.
- به رفتارهای فحلی واکنش تنبیهی نشان ندهید: میومیو کردن مداوم، مالیدن بدن به اشیا، غلت زدن، بالا بردن قسمت عقب بدن و تغییر میزان توجهطلبی، رفتارهای طبیعی دوره فحلی هستند. تنبیه یا محدود کردن خشن گربه این رفتارها را برطرف نمیکند و میتواند استرس حیوان را افزایش دهد.
- برای جلوگیری از تکرار فحلی، عقیمسازی را در نظر بگیرید: اگر برنامهای برای تولیدمثل گربه ندارید، عقیمسازی مؤثرترین روش برای جلوگیری از چرخههای فحلی و بارداری ناخواسته محسوب میشود. این روش چرخه تولیدمثلی را متوقف میکند و نسبت به استفاده مکرر از داروهای هورمونی برای سرکوب فحلی، گزینه قابلاعتمادتری است.
- از داروهای هورمونی خودسرانه استفاده نکنید: داروهای سرکوبکننده فحلی میتوانند عوارض قابلتوجهی داشته باشند و انتخاب آنها به شرایط گربه بستگی دارد. برخی داروهای هورمونی با افزایش خطر مشکلات رحمی، اختلالات متابولیک و بیماریهای پستانی ارتباط دارند.
جمع بندی
در این مطلب به بررسی فحل شدن گربه پرداختیم و گفتیم این شرایط با چه علائمی همراه است. اگر گربه شما در این دوره به سر میبرد با رعایت نکات گفته شده، به راحتی از این شرایط گذر کنید.