سرماخوردگی سگ اصطلاحی رایج برای توصیف عفونتها و التهابهای دستگاه تنفسی فوقانی در سگها است. این وضعیت میتواند با علائمی مانند عطسه، آبریزش بینی، سرفه، بیحالی و کاهش اشتها همراه باشد. با این حال، همه علائم تنفسی در سگها به معنای یک سرماخوردگی ساده نیستند؛ گاهی بیماریهایی مانند سرفه کنل، آنفلوآنزای سگ، عفونتهای باکتریایی، آلرژی یا حتی مشکلات ریوی علائم مشابهی ایجاد میکنند.
در این مطلب، به بررسی دلایل، نشانهها، روشهای درمان خانگی و زمان مراجعه به دامپزشک در زمان سرماخوردگی سگ میپردازیم. همچنین نکات مهمی درباره تغذیه و پیشگیری از بیماریهای تنفسی سگها ارائه میکنیم.
بیماریهای تنفسی در سگها، بهویژه در فصلهای سرد، میان سگهای خانگی، تولهسگها و سگهای مسن شایعتر هستند. ضعف سیستم ایمنی، قرار گرفتن در معرض هوای سرد و مرطوب، تماس با سگ بیمار و حضور در محیطهای شلوغ مانند پانسیون، پارک یا مراکز نگهداری حیوانات میتواند احتمال ابتلا به سرماخوردگی سگ را افزایش دهد.
در بسیاری از موارد، علائم خفیف سرماخوردگی سگ با مراقبت صحیح، استراحت، آب کافی و تغذیه مناسب بهتر میشود. اما اگر سرفه شدید، تب، ترشحات غلیظ بینی، بیاشتهایی طولانی یا دشواری در تنفس مشاهده کردید، باید بدون تأخیر سگ را نزد دامپزشک ببرید.
سگ ها سرما میخورند؟
بله، سگها نیز میتوانند به عفونتهای تنفسی مبتلا شوند؛ اما ویروسهای عامل بیماری در سگها معمولاً با ویروسهای سرماخوردگی انسان تفاوت دارند. به همین دلیل، سرماخوردگی انسان معمولاً به سگ منتقل نمیشود و برعکس.
اصطلاح سرماخوردگی سگ اغلب برای بیماریهایی به کار میرود که بر بینی، گلو، نای و گاهی چشمهای سگ اثر میگذارند. این بیماریها ممکن است منشأ ویروسی یا باکتریایی داشته باشند و در برخی شرایط، پس از کاهش مقاومت بدن سگ شدیدتر شوند.
تولهسگها، سگهای سالخورده، سگهایی با بیماری زمینهای و حیواناتی که واکسیناسیون کامل ندارند، بیشتر در معرض ابتلا به عفونتهای تنفسی قرار میگیرند. همچنین سگهایی که در محیطهای پرازدحام با حیوانات دیگر تماس دارند، احتمال بیشتری دارد که به سرفه کنل یا انواع دیگر بیماریهای تنفسی مبتلا شوند.
چه عواملی باعث سرماخوردگی سگ میشود؟
سرماخوردگی سگ معمولاً به دلیل عفونتهای ویروسی یا باکتریایی دستگاه تنفسی ایجاد میشود. البته اصطلاح «سرماخوردگی» در سگها یک تشخیص دقیق پزشکی نیست و بیماریهایی مانند سرفه کنل، آنفولانزای سگ و عفونتهای تنفسی مختلف میتوانند علائم مشابهی ایجاد کنند.
برخی از مهمترین عوامل مؤثر در ابتلا به سرماخوردگی سگ عبارتاند از:
- آدنوویروس سگ که میتواند موجب عفونتهایففسی شود؛
- کروناویروس تنفسی سگ که سیستم تنفسی حیوان را درگیر میکند؛
- ویروس آنفولانزای سگ ؛
- تماس مستقیم با سگهای بیمار یا ناقل؛
- حضور در محیطهای شلوغ مانند پانسیون، پارک و مراکز نگهداری حیوانات؛
- قرار گرفتن طولانیمدت در هوای سرد، مرطوب یا جریان مستقیم باد؛
- ضعف سیستم ایمنی، بهویژه در تولهسگها و سگهای مسن؛
- استرس، تغذیه نامناسب یا ابتلا به بیماریهای زمینهای.

آیا سرماخوردگی سگ به سگ های دیگر منتقل میشود؟
بله، بسیاری از عوامل ایجادکننده سرماخوردگی سگ از طریق عطسه، سرفه، ترشحات بینی و تماس نزدیک میان سگها منتقل میشوند. وسایل مشترک مانند ظرف آب و غذا، اسباببازی، قلاده و محل خواب نیز میتوانند در انتقال عوامل بیماریزا نقش داشته باشند.
ویروسهای تنفسی سگ معمولاً مخصوص سگها هستند و سرماخوردگی یا آنفولانزای رایج انسان را دریافت نمیکنند. بااینحال، انسان میتواند بهصورت غیرمستقیم و از طریق دست، لباس یا وسایل آلوده، برخی عوامل بیماریزا را از یک سگ به سگ دیگر منتقل کند. بنابراین پس از تماس با سگ بیمار، شستن دستها، تعویض لباس و ضدعفونی وسایل، بهخصوص در خانههایی که چند سگ وجود دارد، اقدام مناسبی است.
در مورد ویروس آنفولانزایوح آلوده برای مدتی محدود وجود دارد؛ به و سطوح آلوده برای مدتی محدود وجود دارد؛ به همین دلیل رعایت بهداشت و شستوشوی لباسها اهمیت دارد. البته مدت ماندگاری ویروس به نوع ویروس، جنس سطح، دما و رطوبت محیط بستگی دارد و نمیتوان یک زمان ثابت را برای همه شرایط در نظر گرفت.
اگر سگ دچار سرفه مداوم، تب، بیحالی شدید، ترشحات غلیظ بینی یا دشواری تنفس شده است، بهتر است برای تشخیص علت دقیق علائم و درمان مناسب، او را نزد دامپزشک ببرید.
تشخیص سرماخوردگی سگ
در فرآیند تشخیص سرماخوردگی سگ ، بررسی دقیق علائم بالینی مهمترین گام است. سرفههای پیاپی و خشک یکی از بارزترین نشانههای ابتلا به عفونتهای تنفسی در سگها محسوب میشود و معیار بالینی مهمی برای ارزیابی شدت درگیری دستگاه تنفسی است.
علاوه بر سرفه، نشانههای دیگری مانند بیحالی، ضعف، گرفتگی مجاری تنفسی، ترشحات بینی، عطسه مکرر، اشکریزش، کاهش اشتها و تغییرات دمای بدن (تب یا لرز) در تشخیص سرماخوردگی سگ مورد بررسی قرار میگیرند. در صورت بروز عفونتهای چشمی همزمان، التهاب پلک و ترشحات زرد یا سبز در گوشه چشمها نیز مشاهده میشود. چنانچه تشخیص ماهیت بیماری برای سرپرست حیوان دشوار باشد، توصیه میشود با مشاهده نخستین تغییرات رفتاری و فیزیکی به دامپزشک مراجعه شود.
بهمنظور جلوگیری از تجمع باکتریها و کاهش اشتها ناشی از بوی نامطبوع در زمان بیماری، ضدعفونی و شستوشوی مداوم ظرف غذای سگ پس از هر وعده مصرف غذا اهمیت بسیار زیادی در بهداشت تنفسی حیوان دارد.

علائم سرماخوردگی توله سگ ها
علائم بیماریهای تنفسی در تولهسگها شباهت زیادی به سگهای بالغ دارد؛ با این تفاوت که به دلیل نقص یا تکاملنیافتگی سیستم ایمنی، بیماری با سرعت بسیار بیشتری پیشرفت میکند. نشانههای اصلی سرماخوردگی سگ در سنین پایین عبارتاند از:
- سرفه و عطسههای پیدرپی
- بیاشتهایی کامل یا عدم تمایل به شیر و غذا
- افت ناگهانی سطح انرژی و خوابآلودگی مفرط
- ترشحات موکوسی از بینی و چشمها
- تغییر ریتم تنفس یا تنفس صدادار
با توجه به حساسیت سیستم ایمنی تولهها، هرگونه تاخیر در درمان میتواند خطر بروز عفونتهای ثانویه ریوی (مانند پنومونی) را به دنبال داشته باشد.
درمان سرماخوردگی سگ
با بروز نشانههای بالینی، تعیین استراتژی درمانی مناسب بر اساس شدت بیماری ضروری است. در موارد خفیف، مدیریت شرایط محیطی و استراحت کافی پایه اصلی مراقبت است؛ اما در صورت تداوم علائم، دارودرمانی تخصصی تحت نظر دامپزشک الزامی خواهد بود.
فراهم کردن محیطی گرم، آرام و دور از جریان باد مستقیم، شرایط استراحت سگ را بهینه میکند. در فصول سرد سال، اقداماتی مانند خرید جای خواب سگ با الیاف گرمکننده و دارای لبههای محافظ، به گرم نگهداشتن بدن حیوان و تسریع فرآیند بهبودی کمک شایانی میکند.
غذا مناسب سگ سرماخورده
در دوره بیماری تنفسی، حس بویایی سگ به دلیل گرفتگی بینی ضعیف شده و اشتها کاهش مییابد. رژیم غذایی مناسب در زمان سرماخوردگی سگ باید مقوی، خوشخوراک و سهلالهضم باشد.
استفاده از غذاهای کنسروی مخصوص سگ با بافت سوپی یا پوچهای مرطوبِ کمی ولرمشده، به تحریک اشتها و تامین آب بدن کمک میکند. در صورت استفاده از رژیم خانگی با تایید دامپزشک، گوشت مرغ پختهشده بدون هیچگونه نمک، روغن، پیاز یا ادویه گزینه مناسبی است. تامین هیدراتاسیون کافی برای رقیق شدن ترشحات تنفسی نقشی کلیدی در روند درمان ایفا میکند.
داروی درمان سرماخوردگی سگ
استفاده از دارو برای درمان سرماخوردگی سگ تنها پس از معاینه بالینی و ارزیابی نژادی مجاز است. پاسخ فیزیولوژیک سگها بر اساس نژاد و آناتومی مجاری تنفسی متفاوت است؛ برای نمونه، در نژادهای پوزهکوتاه مانند پامرانین یا بولداگ، گرفتگی مسیر تنفس حساسیت بالاتری دارد و نیازمند پروتکلهای درمانی تخصصیتر نسبت به نژادهایی مانند ژرمن شپرد یا تریر است.
بههیچوجه نباید از داروهای سرماخوردگی انسانی بدون دستور مستقیم دامپزشک استفاده شود، زیرا ترکیباتی نظیر استامینوفن، ایبوپروفن یا پسودوافدرین برای سگها سمی و کشنده هستند.
۱. قرص سرماخوردگی سگ
قرصهای تجویزی دامپزشکی شامل آنتیبیوتیکها (در صورت عفونت باکتریایی ثانویه)، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مخصوص پت و مکملهای تقویتکننده سیستم ایمنی هستند. برای خوراندن آسان قرص به سگهای باهوش یا بدغذا، میتوان دارو را درون مقدار کمی غذای مرطوب، تشویقیهای جیبدار (Pill Pockets) یا گوشت پخته مخفی کرد.
۲. شربت سرماخوردگی سگ
در صورتی که سگ از بلع قرص امتناع کند، دامپزشک ممکن است فرمولاسیون شربت (مانند داروهای اکسپکتورانت یا ضدسرفه ویژه دامپزشکی) را تجویز کند. شربتها از طریق سرنگ مدرج بدون سوزن بهآرامی در گوشه دهان حیوان تزریق میشوند. در کنار مصرف شربت، استفاده از دستگاه بخور سرد در محیط جهت نرم شدن مجاری تنفسی بسیار اثربخش است.
آیا درمان سرماخوردگی توله سگ متفاوت است؟
بله؛ پروتکل درمانی تولهسگها بسیار حساستر است و نباید به درمانهای خانگی بسنده کرد. از دست رفتن آب بدن در تولهها سریعتر رخ میدهد و ریسک افت قند خون (هیپوگلیسمی) بسیار بالا است. به همین دلیل، درمان دارویی باید بلافاصله با دوزبندی دقیق بر اساس وزن دقیق تولهسگ توسط دامپزشک آغاز شود و مراقبتهای حمایتی نظیر کنترل دمای محیط و تغذیه متناوب به دقت اجرا گردد.

میتوان سرماخوردگی سگ را در منزل درمان کرد؟
یکی از متداولترین پرسشهای سرپرستان پت این است که آیا درمان سرماخوردگی سگ در خانه امکانپذیر است یا خیر. در پاسخ باید گفت در موارد خفیف بیماری و زمانی که علائم حادی مانند تنگی نفس شدید یا تب بالا وجود ندارد، مراقبتهای حمایتی در منزل میتواند به کاهش التهاب، تقویت سیستم ایمنی و تسریع روند بهبودی کمک مؤثری کند.
اصلیترین اقدام در مراقبت خانگی از سرماخوردگی سگ ، حفظ هیدراتاسیون بدن از طریق دسترسی مداوم به آب تمیز و تازه است. در دوران درگیری دستگاه تنفسی، بدن حیوان آب بیشتری از دست میدهد و نوشیدن مایعات کافی باعث رقیق شدن موکوس و تسکین مجاری تنفسی میشود.
همچنین تامین پروتئینهای باکیفیت و زودهضم، نقش اساسی در حفظ قوای جسمانی حیوان دارد. استفاده از منابعی مانند سینه مرغ پختهشده یا گوشت گوساله بدون نمک، ادویه و چربی، انتخاب بسیار مناسبی است. علاوه بر این، غذاهای مرطوب و سوپی نظیر گزینههای استاندارد خرید کنسرو سگ که از یک پت شاپ آنلاین معتبر تهیه میشوند، به دلیل عطر و طعم قوی، حتی با وجود کاهش حس بویایی ناشی از گرفتگی بینی، اشتهای سگ بیمار را به خوبی تحریک میکنند.
از دیگر اقدامات مؤثر برای بهبود سرماخوردگی سگ در منزل، پاکسازی منظم و ملایم ترشحات اطراف چشم و بینی با گاز استریل یا دستمال نرم، گرم و تمیز آغشته به آب مقطر ولرم است؛ این کار مانع از انسداد راههای تنفسی و تجمع عفونتهای باکتریایی سطحی میشود. در کنار این موارد، استراحت کامل در محیطی گرم و دور از باد کولر یا سرامیک سرد، تکمیلکننده مراقبتهای خانگی خواهد بود.
