در آوردن دندان شیری توله سگ یکی از مهمترین مراحل رشد و تکامل این حیوان است و نقش مستقیمی در تغذیه، جویدن، رشد فک و رویش صحیح دندانهای دائمی دارد.
بسیاری از صاحبان سگ با شروع دندان درآوردن توله خود، با علائمی مانند جویدن وسایل، گاز گرفتن، التهاب لثه یا افتادن دندانها روبهرو میشوند و این سؤال برایشان پیش میآید که آیا این تغییرات طبیعی هستند یا به بررسی دامپزشک نیاز دارند.
آشنایی با زمان رویش و افتادن دندان شیری سگ، تعداد دندانها، مراقبتهای لازم مانند استفاده از مسواک برای سگ ها و مشکلات احتمالی مانند باقی ماندن دندان شیری، به شما کمک میکند تا از بروز ناهنجاریهای دهان و دندان جلوگیری کنید.
در این مطلب از مجله پت و ما تصمیم داریم در رابطه با دندان شیری سگ صحبت کرده و اطلاعات لازم را در اختیار شما قرار دهیم. برای کسب اطلاعات بیشتر با ما همراه شوید.
دندان شیری توله سگ چیست و چرا اهمیت دارد؟
دندان شیری توله سگ نخستین مجموعه دندانهایی است که پس از تولد رشد میکند و تا زمان جایگزینی با دندانهای دائمی، وظیفه جویدن غذا، گرفتن اجسام و کمک به رشد طبیعی فک را بر عهده دارد.
این دندانها اگرچه موقتی هستند، اما سلامت آنها روی وضعیت دندانهای دائمی و فرم قرارگیری آنها تأثیر مستقیم میگذارد. هرگونه اختلال در رویش یا افتادن دندان شیری در سگ میتواند باعث نامرتب شدن دندانهای دائمی، ایجاد التهاب لثه یا افزایش احتمال بیماریهای دهان و دندان شود.
به همین دلیل، بررسی منظم دهان توله سگ و رعایت بهداشت دهان از همان ماههای اول اهمیت زیادی دارد و پایه سلامت دهان در سالهای بعد را شکل میدهد.
آیا همه سگها دندان شیری دارند؟
بله، همه سگهای سالم در ابتدای زندگی دو دوره دندانی یعنی دندانهای شیری و سپس دندانهای دائمی را تجربه میکنند. توله سگها بدون دندان متولد میشوند، زیرا در هفتههای نخست فقط از شیر مادر تغذیه میکنند و نیازی به جویدن غذا ندارند.
با افزایش سن، دندانهای شیری بهتدریج از لثه خارج میشوند تا توله بتواند غذاهای نرم و سپس غذای جامد را بجود. پس از چند ماه نیز این دندانها بهطور طبیعی میافتند و جای خود را به دندانهای دائمی میدهند.
البته زمان دقیق رویش و افتادن دندانها ممکن است با توجه به نژاد، جثه، ژنتیک و شرایط رشد هر سگ کمی متفاوت باشد.
تعداد دندان شیری سگ چقدر است؟
توله سگ در مجموع ۲۸ دندان شیری دارد که شامل دندانهای پیشین، نیش و پیشآسیاب میشود. برخلاف دندانهای دائمی، در مجموعه دندانهای شیری هیچ دندان آسیای واقعی وجود ندارد.
پس از پایان دوره دندان شیری، بهتدریج ۴۲ دندان دائمی جایگزین آنها میشوند که برای جویدن، نگه داشتن غذا و محافظت از دهان قدرت و استحکام بیشتری دارند.
دندان شیری توله سگ از چه سنی شروع به رشد میکند؟
رویش دندان شیری توله سگ معمولاً از حدود ۳ هفتگی آغاز میشود و تا حدود ۶ تا ۸ هفتگی، بیشتر تولهها هر ۲۸ دندان شیری خود را به دست میآورند. در این دوره، ابتدا دندانهای پیشین ظاهر میشوند، سپس دندانهای نیش و در ادامه دندانهای پیشآسیاب رشد میکنند. همزمان با کامل شدن دندانها، توله سگ آمادگی بیشتری برای مصرف غذای نرم و سپس غذای سگ مخصوص سن خود پیدا میکند.
بسیاری از صاحبان در این زمان متوجه افزایش تمایل توله به جویدن وسایل میشوند که بخشی طبیعی از روند رشد دندانها است. استفاده از اسباببازیهای جویدنی استاندارد یا تشویقی سگ مناسب این دوره، میتواند فشار واردشده به لثه را کاهش دهد و از جویدن وسایل نامناسب جلوگیری کند.
جدول زمانبندی رویش دندان شیری و دندان دائمی سگ بر اساس سن
شناخت زمان طبیعی رویش و جایگزینی دندانها به شما کمک میکند روند رشد توله سگ را بهتر ارزیابی کنید و در صورت مشاهده هرگونه تأخیر یا باقی ماندن دندان شیری، سریعتر برای معاینه دامپزشکی اقدام کنید.
| سن توله سگ | تغییرات دندانی |
|---|---|
| بدو تولد تا ۲ هفتگی | بدون دندان |
| ۳ تا ۵ هفتگی | شروع رویش دندانهای پیشین و نیش |
| ۶ تا ۸ هفتگی | کامل شدن ۲۸ دندان شیری |
| ۳ تا ۴ ماهگی | آغاز لق شدن و افتادن دندانهای شیری |
| ۴ تا ۶ ماهگی | جایگزینی تدریجی دندانهای دائمی |
| ۶ تا ۷ ماهگی | کامل شدن ۴۲ دندان دائمی در بیشتر سگها |
علائم دندان درآوردن توله سگ
دندان درآوردن معمولاً با تغییرات رفتاری و جسمی همراه است که شدت آن در هر توله متفاوت خواهد بود.
شایعترین نشانه، تمایل زیاد به جویدن وسایل مختلف است، زیرا فشار ناشی از رویش دندان باعث خارش و حساسیت لثه میشود. برخی تولهها بزاق بیشتری ترشح میکنند، اشتهایشان کمی کاهش پیدا میکند یا هنگام لمس دهان بیقرار میشوند. قرمزی و التهاب خفیف لثه نیز در این دوره طبیعی است.
در مقابل، خونریزی شدید، بوی بسیار بد دهان، تورم زیاد یا بیاشتهایی طولانیمدت طبیعی نیست و به معاینه دامپزشکی نیاز دارد.
رفتار توله سگ هنگام دندان درآوردن
دوره دندان درآوردن میتواند رفتار توله سگ را برای چند هفته تغییر دهد. بسیاری از تولهها در این زمان بیشتر از قبل دست، لباس، کفش یا وسایل خانه را گاز میگیرند تا فشار واردشده به لثه را کاهش دهند.
فراهم کردن اسباب بازی های جویدنی استاندارد سگ، تشویقی سگ مخصوص سلامت دندان و محصولات مناسب موجود در پت شاپ میتواند این رفتار را به سمت وسایل ایمن هدایت کند. همچنین استفاده از غذای سگ متناسب با سن و بافت مناسب، فشار کمتری به لثه وارد میکند و تحمل این دوره را برای توله آسانتر میسازد.
برخورد آرام و آموزش صحیح نیز اهمیت زیادی دارد؛ زیرا تنبیه سگ به دلیل رفتارهای ناشی از دندان درآوردن، نتیجه مطلوبی نخواهد داشت.
علت افتادن دندان شیری سگ چیست؟
افتادن دندان شیری بخشی طبیعی از روند رشد توله سگ است و زمانی اتفاق میافتد که دندان دائمی از داخل استخوان فک به سمت لثه حرکت میکند. با رشد دندان دائمی، ریشه دندان شیری بهتدریج تحلیل میرود و استحکام خود را از دست میدهد.
در نتیجه، دندان شیری لق میشود و هنگام غذا خوردن، بازی یا جویدن اسباببازی از دهان خارج میشود. بسیاری از تولهها دندان افتاده را همراه غذای سگ میبلعند که در بیشتر موارد خطری ایجاد نمیکند. همچنین مشاهده مقدار بسیار کمی خون روی اسباببازی یا تشویقی سگ در زمان افتادن دندانها طبیعی است و معمولاً بهسرعت برطرف میشود.
دندان شیری سگ چه زمانی میافتد؟
افتادن دندان شیری سگ معمولاً از حدود ۳ تا ۴ ماهگی آغاز میشود و تا حدود ۶ یا ۷ ماهگی ادامه دارد. در این مدت، دندانهای دائمی بهآرامی از زیر لثه رشد میکنند و با جذب ریشه دندانهای شیری، باعث لق شدن و افتادن آنها میشوند. سرعت این فرآیند در همه سگها یکسان نیست و عواملی مانند نژاد، اندازه بدن، ژنتیک و وضعیت سلامت میتوانند روی زمان آن تأثیر بگذارند.
سگهای نژاد کوچک گاهی دیرتر دندانهای شیری خود را از دست میدهند و بیشتر در معرض باقی ماندن دندانهای شیری قرار دارند. اگر بعد از رویش دندان دائمی، دندان شیری همچنان در جای خود باقی بماند، باید هرچه زودتر به دامپزشک مراجعه کنید.
در دوران دندان درآوردن توله سگ چه وسایلی مناسب هستند؟
انتخاب وسایل مناسب در دوران دندان درآوردن سگ، به کاهش درد لثه و جلوگیری از آسیب به وسایل خانه کمک میکند. اسباببازیهای جویدنی نرم و انعطافپذیر که مخصوص توله سگ طراحی شدهاند، بهترین گزینه هستند؛ زیرا بدون آسیب رساندن به دندانها، فشار ملایمی به لثه وارد میکنند.
برخی تشویقی سگ که بافت دندانی دارند نیز برای این دوره مناسب هستند، البته باید متناسب با سن و جثه توله انتخاب شوند.
در کنار این موارد، استفاده از غذای سگ مخصوص توله که بافت متعادلی داشته باشد، جویدن را آسانتر میکند و فشار اضافی به لثه وارد نمیشود. هنگام خرید این محصولات از پت شاپ، کیفیت، استاندارد بودن و تناسب آنها با سن توله را در اولویت قرار دهید.
چه وسایلی برای جویدن خطرناک هستند؟
هر وسیلهای که بیش از حد سخت، شکننده یا دارای قطعات جداشدنی باشد، میتواند برای دندانهای در حال رشد توله سگ خطرناک باشد. استخوانهای پخته، سنگ، چوب، شاخ حیوانات، وسایل فلزی، بطری پلاستیکی، اسباببازیهای بیکیفیت و اشیای نوکتیز ممکن است باعث شکستگی دندان، آسیب لثه یا حتی خفگی شوند.
همچنین سیم برق، کفش، لباس و وسایل چوبی خانه نباید در دسترس توله قرار بگیرند، زیرا علاوه بر آسیب به دندانها، احتمال بلعیدن قطعات و ایجاد مشکلات گوارشی نیز وجود دارد. فراهم کردن وسایل جویدنی استاندارد، بهترین راه برای پیشگیری از این خطرات است.
اگر دندان شیری سگ نیفتد چه اتفاقی میافتد؟
گاهی دندان دائمی شروع به رشد میکند، اما دندان شیری همچنان در جای خود باقی میماند.
این وضعیت که به آن باقی ماندن دندان شیری گفته میشود، میتواند باعث رویش نادرست دندان دائمی، نامرتب شدن دندانها و افزایش تجمع پلاک و جرم شود.
باقی ماندن دو دندان در یک محل، فضای مناسبی برای گیر کردن ذرات غذا و رشد باکتریها ایجاد میکند و احتمال التهاب لثه و بیماریهای پریودنتال را افزایش میدهد. هرچه این مشکل زودتر تشخیص داده شود، درمان آن سادهتر خواهد بود و احتمال آسیب به دندان دائمی کاهش پیدا میکند.
کدام نژادهای سگ بیشتر دچار باقی ماندن دندان شیری میشوند؟
باقی ماندن دندان شیری در همه سگها ممکن است رخ دهد اما در نژادهای کوچک و عروسکی شیوع بیشتری دارد. سگهایی مانند یورکشایر تریر، پامرانین، شیواوا، مالتیز، شیتزو، پودل مینیاتوری و پاپیلون بیشتر از سایر نژادها با این مشکل روبهرو میشوند.
کوچک بودن فک، ویژگیهای ژنتیکی و محدود بودن فضای دهان از مهمترین دلایل افزایش احتمال باقی ماندن دندان شیری در این نژادها هستند.
به همین دلیل، صاحبان این سگها باید از حدود چهار ماهگی وضعیت دندانهای حیوان را بهطور منظم بررسی کنند.
چه زمانی باید برای دندان شیری باقیمانده به دامپزشک مراجعه کرد؟
اگر دندان دائمی رشد کرده اما دندان شیری همچنان در جای خود قرار دارد، نباید منتظر افتادن خودبهخود آن بمانید.
همچنین کج شدن دندانها، بوی بد دهان، التهاب لثه، درد هنگام غذا خوردن یا وجود دو دندان در یک محل، از نشانههایی هستند که به بررسی دامپزشک نیاز دارند. مراجعه بهموقع باعث میشود در صورت نیاز، دندان شیری قبل از ایجاد آسیب برای دندان دائمی خارج شود و از مشکلات ارتودنسی و بیماریهای دهان در آینده جلوگیری شود.
کشیدن دندان شیری سگ چگونه انجام میشود؟
در صورتی که دندان شیری بهطور طبیعی نیفتد، دامپزشک ممکن است کشیدن آن را توصیه کند. این کار معمولاً تحت بیهوشی عمومی انجام میشود تا حیوان هیچ دردی احساس نکند و دندان بدون آسیب به بافتهای اطراف خارج شود.
دامپزشک پیش از انجام این کار، وضعیت دندان دائمی و ریشه دندان شیری را بررسی میکند تا بهترین زمان برای درمان مشخص شود. اگر دندان شیری در زمان مناسب کشیده شود، دندان دائمی معمولاً فرصت پیدا میکند در موقعیت صحیح رشد کند.
مراقبتهای بعد از کشیدن دندان شیری سگ
پس از کشیدن دندان، بهتر است تا چند روز از غذاهای نرم استفاده شود تا فشار زیادی به محل جراحی وارد نشود. فعالیت شدید و بازیهای پرتحرک نیز بهتر است برای مدت کوتاهی محدود شوند.
رعایت بهداشت دهان اهمیت زیادی دارد و در صورت تجویز دامپزشک باید داروها و محلولهای مخصوص طبق دستور مصرف شوند. اگر خونریزی ادامه پیدا کند، تورم شدید ایجاد شود یا سگ از غذا خوردن خودداری کند، باید دوباره توسط دامپزشک معاینه شود.
چگونه از دندانهای سگ بعد از رویش دندان دائمی مراقبت کنیم؟
مراقبت از دندانهای سگ باید از همان ماههای ابتدایی پس از کامل شدن دندانهای دائمی آغاز شود.
استفاده منظم از مسواک سگ و خمیردندان مخصوص حیوانات، بهترین روش برای جلوگیری از تشکیل پلاک و جرم است. برس سگ نیز میتواند در تمیز نگه داشتن موهای اطراف دهان و جلوگیری از باقی ماندن ذرات غذا مؤثر باشد.
علاوه بر این، انتخاب غذای سگ باکیفیت، استفاده از تشویقی سگ مخصوص سلامت دندان و انجام معاینات دورهای، احتمال بروز بیماریهای دهان و دندان را به میزان قابل توجهی کاهش میدهد.
نشانههای غیرطبیعی در زمان افتادن دندان شیری سگ
اگرچه افتادن دندان شیری یک روند طبیعی است اما برخی علائم میتوانند نشانه وجود مشکل باشند و نباید نادیده گرفته شوند. در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر، مراجعه به دامپزشک ضروری است:
- خونریزی شدید یا طولانیمدت
- تورم قابل توجه لثه
- بوی بسیار بد دهان
- درد شدید هنگام غذا خوردن
- شکستن دندان
- ترشح چرک از لثه
- تب یا بیحالی
- بیاشتهایی بیش از ۲۴ ساعت
- باقی ماندن دندان شیری پس از رویش دندان دائمی
اشتباهات رایج صاحبان توله سگ در زمان افتادن دندان شیری
یکی از رایجترین اشتباهات، کشیدن دندان شیری در خانه است. این کار میتواند باعث شکستن ریشه، آسیب به لثه و حتی صدمه به دندان دائمی شود. استفاده از استخوان یا وسایل بسیار سخت برای جویدن، بیتوجهی به باقی ماندن دندان شیری، استفاده از خمیردندان انسان برای سگ و مراجعه دیرهنگام به دامپزشک نیز از اشتباهات متداول هستند. همچنین برخی صاحبان تصور میکنند بوی بد دهان در این دوره همیشه طبیعی است، در حالی که بوی شدید و مداوم میتواند نشانه عفونت یا بیماریهای دهان باشد.
چه زمانی افتادن دندان شیری سگ طبیعی نیست؟
در بیشتر تولهها، تا پایان ۶ یا ۷ ماهگی همه دندانهای شیری با دندانهای دائمی جایگزین میشوند. اگر پس از این سن هنوز دندان شیری در دهان باقی مانده باشد، دندان دائمی بهصورت کج رشد کند، خونریزی شدید وجود داشته باشد یا درد و التهاب لثه ادامه پیدا کند، روند طبیعی دندان درآوردن مختل شده است.
تشخیص زودهنگام این مشکلات از آسیب به دندانهای دائمی و بیماریهای دهان جلوگیری میکند و درمان را سادهتر خواهد کرد.
جمعبندی
در این مطلب به بررسی دندان شیری توله سگ پرداخته و اطلاعاتی را در این باره بیان کردیم. مراقبت از دندانهای شیری در هنگام رشد و حتی زمان افتادن، بسیار مهم و حیاتی است. چرا که میتواند بر روی فرم نهایی دندان دائمی تاثیر بگذارد. بنابراین به صورت درست و اصولی از این دندانها مراقبت کنید.
سوالات متداول
آیا بلعیدن دندان شیری برای سگ خطرناک است؟
خیر. بیشتر توله سگها دندان افتاده را هنگام غذا خوردن میبلعند و این موضوع معمولاً مشکلی ایجاد نمیکند.
از چه زمانی باید از مسواک سگ استفاده کرد؟
بهترین زمان، پس از کامل شدن دندانهای دائمی است، اما میتوان از سنین پایین توله را به مسواک زدن عادت داد.
بهترین تشویقی سگ برای دوران دندان درآوردن چیست؟
تشویقیهای دندانی مخصوص توله سگ که بافت نرم یا نیمهسخت دارند، بهترین انتخاب هستند و باید متناسب با سن و اندازه سگ انتخاب شوند.
آیا خونریزی هنگام افتادن دندان شیری طبیعی است؟
مشاهده مقدار کمی خون طبیعی است، اما خونریزی شدید یا طولانیمدت نیاز به بررسی دامپزشکی دارد.